Het onveiligheidsgevoel nederland-breed neemt al jaren langzaam toe, maar de cijfers vertellen een genuanceerder verhaal dan de krantenkoppen. Volgens de meest recente CBS Veiligheidsmonitor 2025 voelt 37% van de inwoners zich weleens onveilig in het algemeen, terwijl het percentage dat zich onveilig voelt in de eigen buurt veel lager ligt. In dit artikel zetten we de echte getallen op een rij, kijken we naar wie zich het minst veilig voelt, en bespreken we het belangrijke verschil tussen gevoel en feitelijk risico, zodat je het hele plaatje rustig kunt overzien.
Cijfers over veiligheid roepen makkelijk angst op, maar dat is niet de bedoeling van dit stuk. We willen vooral laten zien wat de feiten zijn, hoe je ze nuchter kunt lezen, en wat je in de praktijk zelf kunt doen. Want het onveiligheidsgevoel nederland zegt iets over hoe mensen hun omgeving beleven, en dat staat niet altijd gelijk aan wat er werkelijk gebeurt.
Hoe onveilig voelen we ons echt?
De CBS Veiligheidsmonitor 2025 maakt onderscheid tussen het algemene onveiligheidsgevoel en het gevoel in de eigen buurt. Dat onderscheid is belangrijk: mensen voelen zich aanzienlijk vaker weleens onveilig “in het algemeen” dan dicht bij huis. Hieronder de kerncijfers, met de ontwikkeling over de afgelopen jaren erbij.
| Voelt zich weleens onveilig | 2021 | 2023 | 2025 |
|---|---|---|---|
| In het algemeen | 33% | 35% | 37% |
| In de eigen buurt | 14% | 15% | 17% |
Wat opvalt is de stijgende lijn: het algemene onveiligheidsgevoel ging van 33% in 2021 naar 35% in 2023 en 37% in 2025. In de eigen buurt is de toename er ook, van 14% naar 15% en nu 17%. De stijging is dus reëel, maar geleidelijk, en de overgrote meerderheid van de inwoners voelt zich in de eigen buurt nog altijd veilig. Het woord “weleens” is daarbij cruciaal: het gaat om mensen die zich soms onveilig voelen, niet om mensen die voortdurend bang zijn.
Wie voelt zich het minst veilig?
Het onveiligheidsgevoel is niet gelijk verdeeld. De Veiligheidsmonitor 2025 laat duidelijke verschillen zien tussen mannen en vrouwen, en tussen leeftijdsgroepen. Vrouwen voelen zich aanzienlijk vaker weleens onveilig dan mannen, en onder jonge vrouwen ligt het percentage het hoogst.
- Vrouwen versus mannen (algemeen)
48% van de vrouwen voelt zich weleens onveilig in het algemeen, tegenover 26% van de mannen. Het verschil is bijna een verdubbeling. - Vrouwen versus mannen (eigen buurt)
In de eigen buurt voelt 21% van de vrouwen zich weleens onveilig, tegenover 13% van de mannen. - Jonge vrouwen 15-25 jaar
Maar liefst 60% van de jonge vrouwen voelt zich weleens onveilig in het algemeen, en 28% in de eigen buurt. Dat is de hoogste score van alle groepen. - Regionale verschillen
In Amsterdam voelt 25% zich weleens onveilig in de eigen buurt, tegenover 14% in Oost- en Noord-Nederland. Stad en platteland verschillen merkbaar.
Deze cijfers bevestigen wat veel mensen intuïtief al voelen: het onveiligheidsgevoel nederland weegt zwaarder op vrouwen, en vooral op jonge vrouwen. Dat hoeft niet te betekenen dat hen ook daadwerkelijk vaker iets overkomt, maar het verklaart wel waarom juist deze groepen vaker nadenken over hoe ze zich veiliger kunnen voelen onderweg.
Gevoel versus risico
Hier zit de kern van het verhaal. Een onveiligheidsgevoel is precies dat: een gevoel. Het loopt niet altijd gelijk op met het feitelijke risico om slachtoffer te worden van een misdrijf. Dat het algemene onveiligheidsgevoel stijgt naar 37%, betekent niet automatisch dat de criminaliteit met evenveel toeneemt. Gevoel wordt mede gevormd door nieuwsberichten, sociale media, verlichting in de straat, drukte, en eerdere ervaringen, en niet alleen door wat er statistisch werkelijk gebeurt.
Dat onderscheid is geruststellend en praktisch tegelijk. Geruststellend, omdat het laat zien dat het onveilige gevoel vaak groter is dan het reële gevaar. Praktisch, omdat je het gevoel deels kunt beïnvloeden zonder dat het risico zelf verandert: door goed verlichte routes te kiezen, door alert maar ontspannen onderweg te zijn, en door te weten wat je zou doen als iets niet klopt. Het doel is niet om bang rond te lopen, maar om je met meer rust te bewegen.
Wat je er zelf aan kunt doen
Je kunt het landelijke onveiligheidsgevoel niet in je eentje omlaag brengen, maar je kunt wel iets doen aan hoe veilig jij je voelt. Het grootste deel daarvan zit in gedrag en gewoontes, niet in spullen. Een paar eenvoudige routines maken vaak meer verschil dan welk hulpmiddel ook.
Kies waar mogelijk verlichte, drukke routes en houd afstand van portieken en donkere hoeken. Loop met een rechte rug en een stevig tempo; een zelfverzekerde houding straalt rust uit en maakt je een minder makkelijk doelwit. Houd je telefoon niet voortdurend voor je gezicht, zodat je je omgeving blijft zien en horen. En bedenk vooraf één keer rustig wat je zou doen als je je niet prettig voelt: welke route, waar zou je naar binnen stappen, wie bel je. Door dat van tevoren te bepalen, hoef je het in het moment niet meer te verzinnen.
Als aanvulling daarop kan een legaal hulpmiddel een prettig gevoel van controle geven. Pepperspray is in Nederland voor particulieren verboden, maar er zijn middelen die wél zijn toegestaan en die vooral op afschrikking en het inroepen van hulp gericht zijn: een persoonlijk alarm, een legale markeerspray zonder capsaïcine en een tactische zaklamp. Een overzicht van wat is toegestaan vind je bij legale zelfverdediging. Twijfel je welk middel bij jou past, dan helpt het om een paar korte vragen te beantwoorden in plaats van zelf alles uit te zoeken.
Niet zeker welk middel bij je past?
Beantwoord een paar korte vragen en ontdek welk legaal hulpmiddel aansluit bij jouw dagelijkse route en gevoel.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen voelen zich onveilig in Nederland?
Volgens de CBS Veiligheidsmonitor 2025 voelt 37% van de inwoners zich weleens onveilig in het algemeen, en 17% in de eigen buurt. Beide percentages zijn de afgelopen jaren licht gestegen: in 2021 was dat respectievelijk 33% en 14%.
Waarom voelen vrouwen zich vaker onveilig dan mannen?
De cijfers laten een duidelijk verschil zien: 48% van de vrouwen voelt zich weleens onveilig in het algemeen, tegenover 26% van de mannen. Onder jonge vrouwen van 15 tot 25 jaar is dat zelfs 60%. Dat hoeft niet te betekenen dat hen ook vaker iets overkomt; een onveiligheidsgevoel wordt door veel factoren gevormd, niet alleen door feitelijk risico.
Betekent een hoger onveiligheidsgevoel dat de criminaliteit toeneemt?
Niet per se. Een onveiligheidsgevoel is een beleving en loopt niet altijd gelijk op met het feitelijke risico om slachtoffer te worden. Het gevoel wordt mede bepaald door nieuws, verlichting, drukte en eerdere ervaringen. Een stijging van het gevoel zegt dus iets over hoe mensen hun omgeving ervaren, niet automatisch over het werkelijke aantal misdrijven.
Het onveiligheidsgevoel nederland is reëel en verdient serieuze aandacht, maar het is goed om de cijfers nuchter te lezen: de meeste mensen voelen zich in hun eigen buurt veilig, en gevoel is niet hetzelfde als feitelijk gevaar. Wil je je onderweg prettiger voelen, dan begint dat bij rustige, alerte gewoontes, eventueel aangevuld met een legaal hulpmiddel dat bij jouw situatie past. Dit artikel is voorlichting en geen juridisch advies; raadpleeg bij twijfel over de regels altijd een officiële bron. De genoemde cijfers komen uit de CBS Veiligheidsmonitor 2025.